Jedną z form wsparcia finansowego skierowanych do osób z orzeczoną niepełnosprawnością jest dotacja na założenie działalności gospodarczej ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Pomoc ta ma charakter jednorazowy i bezzwrotny. W artykule wyjaśniam, jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać, a także omawiam procedurę przyznania dofinansowania krok po kroku.
Kto może otrzymać dotację?
Pomoc finansową na rozpoczęcie działalności gospodarczej może uzyskać osoba, która:
- posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności lub orzeczenie równoważne;
- jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotna lub poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu;
- zamierza założyć działalność gospodarczą lub rolniczą albo po raz pierwszy wnieść wkład do spółdzielni socjalnej lub ponownie podjąć działalność/ponownie wnieść wkład, o ile złoży oświadczenie, że upłynęło 12 miesięcy od momentu zaprzestania prowadzenia działalności lub ustania członkostwa w spółdzielni socjalnej;
- nie korzystała wcześniej ze wsparcia finansowego ze środków publicznych na ten cel.
Jaka jest wysokość pomocy?
Wysokość wsparcia jest powiązana z deklarowanym okresem prowadzenia działalności i każdorazowo określana w umowie zawieranej ze starostą.
Kwota dofinansowania wynosi odpowiednio:
- maksymalnie do 6-krotności przeciętnego wynagrodzenia – w przypadku zobowiązania do prowadzenia działalności gospodarczej lub rolniczej bądź członkostwa w spółdzielni socjalnej przez nieprzerwany okres co najmniej 12 miesięcy;
- od 6-krotności do 15-krotności przeciętnego wynagrodzenia – w przypadku zobowiązania do prowadzenia działalności gospodarczej lub rolniczej albo członkostwa w spółdzielni socjalnej przez minimum 24 miesiące bez przerwy, pod warunkiem nieotrzymania wcześniej bezzwrotnych środków publicznych na ten cel.

Co zrobić, aby otrzymać dotację?
Wypełnienie i złożenie wniosku
Pierwszym etapem procesu jest złożenie wniosku, w którym należy kompleksowo przedstawić koncepcję planowanej działalności. Dokument powinien zawierać szczegółowy opis przedsięwzięcia, wraz z określeniem dostawców, grupy docelowej klientów oraz planowanych kanałów dystrybucji. Istotne jest również wskazanie zakresu obowiązków związanych z prowadzeniem firmy, a także przedstawienie posiadanych kwalifikacji, wykształcenia i doświadczenia, które będą stanowiły zaplecze do realizacji projektu.
We wniosku należy także uwzględnić informacje dotyczące ewentualnego zaangażowania innych osób wraz z przypisanym im zakresem zadań. Niezbędnym elementem jest ponadto zestawienie planowanych wydatków finansowanych z dotacji, z uwzględnieniem wysokości wkładu własnego, jak również wskazanie proponowanej formy zabezpieczenia przyznanych środków. Zwykle jest to akt notarialny o dobrowolnym poddaniu się egzekucji oraz dodatkowo jedna z opcji: weksel, weksel z poręczeniem, gwarancja bankowa, blokada rachunku lub zastaw na rzeczach lub prawach.
Wniosek należy złożyć do starosty właściwego ze względu na powiatowy urząd pracy, w którym dana osoba jest zarejestrowana jako bezrobotna lub poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu. Istnieje również możliwość złożenia wniosku w formie elektronicznej za pośrednictwem Systemu Obsługi Wsparcia (SOW) dostępnego na stronie https://sow.pfron.org.pl, o ile dany powiat udostępnia taką usługę.
Wzór wniosku oraz szczegółowe zasady przyznawania wsparcia są ustalane indywidualnie przez poszczególne starostwa powiatowe.
Rozpatrywanie wniosku
Przy rozpatrywaniu wniosku bierze się pod uwagę: przewidywane efekty ekonomiczne przedsięwzięcia, na które mają być przeznaczone środki, kalkulację wydatków na uruchomienie działalności w ramach wnioskowanych środków, uprawnienia i kwalifikacje wnioskodawcy, a także wysokość środków własnych wnioskodawcy.
Po pozytywnej ocenie wniosku możliwe są negocjacje warunków umowy i jej podpisanie.
Zawarcie umowy
Umowa zawiera ustalenia dotyczące w szczególności:
- celu wykorzystania środków,
- terminu i sposobu rozliczenia dotacji,
- sposobu zwrotu lub rozliczenia VAT (o ile dotyczy),
- wymaganych zabezpieczeń,
- obowiązku informowania urzędu o istotnych zmianach,
- okresu prowadzenia działalności (12 lub 24 miesiące),
- konsekwencji naruszenia warunków (obowiązek zwrotu środków z odsetkami jak za zaległości podatkowe) .
Założenie działalności
Działalność gospodarczą należy zarejestrować dopiero po zawarciu umowy ze starostą.
Wydatkowanie środków
Przyznane dofinansowanie zwykle można wykorzystać na zakup środków trwałych (maszyny, urządzenia, wyposażenie), zakup towarów i materiałów niezbędnych do prowadzenia działalności, prace adaptacyjne/remont lokalu, szkolenia, reklamę, usługi prawne oraz doradcze, oprogramowanie oraz uzyskanie wymaganych pozwoleń.
Katarzyna Wacławska